Waarom hoge pressing in de Eredivisie zo vaak het verschil maakt

Als je de laatste jaren naar het Nederlandse voetbal kijkt, zie je dat steeds meer ploegen hoog druk zetten. Niet afwachten, maar direct na balverlies jagen op de bal. Waarom kiezen trainers daarvoor, en waarom lukt het de ene ploeg wel en de andere niet? Vanuit mijn sportachtergrond kijk ik vooral naar wat het van spelers vraagt.

Wat is pressing precies?

Pressing betekent dat je als ploeg samen druk zet op de tegenstander die de bal heeft, vaak al op diens eigen helft. Het doel is de bal snel terugwinnen, dicht bij het doel van de tegenstander. Een bal die je op twintig meter van de goal verovert, levert een veel betere kans op dan een bal die je op je eigen helft afpakt.

Het draait om samenwerking

Eén speler die druk zet, doet niets. Als de spits jaagt maar de middenvelders blijven staan, speelt de tegenstander er makkelijk omheen. Pressing werkt alleen als de hele ploeg tegelijk opschuift en passlijnen afsluit. Trainers spreken vaak van ‘triggers’: momenten waarop iedereen tegelijk vooruit gaat, bijvoorbeeld bij een terugspeelbal naar de keeper of een slechte aanname.

• Terugspeelbal naar de keeper
• Slechte of lange aanname
• Pass richting de zijlijn
• Speler met zijn rug naar het veld

Tegenpressing na balverlies

Minstens zo belangrijk is wat er direct na balverlies gebeurt. Bij tegenpressing probeer je de bal binnen een paar seconden terug te winnen, voordat de tegenstander zich kan organiseren. Op dat moment staat de tegenstander vaak nog in een aanvallende positie en ligt er ruimte achter zijn linie.

Het fysieke aspect

Hier herken ik veel uit de atletiek. Pressing vraagt om herhaalde sprints met weinig herstel. Een speler moet tientallen keren per wedstrijd versnellen, afremmen en weer versnellen. Dat is een heel specifiek soort conditie. Ploegen die laat in de wedstrijd nog fris zijn, kunnen hun pressing volhouden. Vandaar dat je vaak ziet dat het spel na zeventig minuten verandert.

“Pressing is eigenlijk intervaltraining met een bal erbij.”

Het risico

Pressing is niet zonder gevaar. Wie hoog druk zet, laat ruimte achter in de verdediging. Een tegenstander die goed onder druk kan uitverdedigen of één lange bal goed weet te plaatsen, staat ineens oog in oog met een hoog staande verdediging. Daarom zie je dat ploegen soms bewust kiezen voor een middenblok en pas druk zetten op de middenlijn.

Waar je zelf op kunt letten

Kijk de volgende keer eens naar de afstand tussen de verdediging en de aanval. Blijft die compact, ook als de ploeg druk zet? Dan is de pressing goed georganiseerd. Valt er een gat tussen de linies, dan weet je dat een slimme middenvelder van de tegenstander daar zijn ruimte gaat vinden.